
صنایع و معادن: صنعت خدمات نظافتی جهان در سال ۲۰۲۴ ارزشی معادل ۴۱۵ میلیارد دلار داشته و برآورد میشود تا سال ۲۰۳۰ با رشد سالانه 6.6 تا 6.9 درصد به حدود ۶۱۶ تا ۶۳۳ میلیارد دلار برسد. بخش خانگی(Residential Cleaning) در آمریکا سالانه حدود ۵۰ میلیارد دلار درآمد ایجاد میکند و نرخ رشد صنعت حدود ۵ تا ۷ درصد گزارش شده است.
فناوری پلتفرمی؛ موتور رشد صنعت
با بهرهگیری از اپلیکیشنهای نظافت، حالا مشتریان میتوانند در چند لمس خدمات را رزرو، پرداخت و سفارش را ردیابی کنند. طبق گزارش MoldStud، ۷۰ درصد کاربران تمایل دارند خدمات نظافتیشان از طریق اپلیکیشن مدیریت شود و ۵۷ درصد آنها سرویس با پرداخت داخلی(in-app) را ترجیح میدهند. همچنین پلتفرمهای نوآور مانند Taskrabbit مفهوم عرضه end to end خدمات خانگی را از رزرو تا پرداخت مدیریت میکنند.
وضعیت دنیا: نوآوری، استاندارد و تمرکز منطقهای
در کشورهای پیشرفته، اپهای نظافتی موفق مانند هند، خاورمیانه، آمریکا (Urban Company) و تایلند، ژاپن، جنوب شرق آسیا (Ayasan)) به ماشین رشد تبدیل شدهاند. در مارس ۲۰۲۵ بیش از ۴۰ هزار متخصص ثبتشده دارد و ارزش آن سالها حدود 2.8میلیارد دلار برآورد میشود نیز با بیش از 100 هزار کاربر ثبتشده و انتشار سریع به کشورهای منطقه، فناوریهایی مانند روباتیک و خدمات هوشمند را آزمایش میکند.
تجربه ایرانی؛ فرصت و چالش در بازار داخلی
بازار ابزار و محصولات نظافت خانگی در ایران طی سال ۲۰۲۵ حدود 1.45میلیارد دلار برآورد شده و سالانه حدود 7.33 درصد رشد دارد. با رشد تجارت الکترونیک کالا و خدمات، سهم فروش آنلاین تجهیزات نظافتی نیز تا سال ۲۰۲۹ به حدود ۵۳ درصد افزایش خواهد یافت. گرچه اپهای ایرانی مشابه Snapp برای حملونقل ظهور کردهاند، هنوز اپ رسمی خیلی موفق در حوزه خدمات منزل (نظافت حرفهای) شکل نگرفته است. «سنجاق» و «آچاره» دو پلتفرم آنلاین از طریق وبسایت یا اپلیکیشن فعال برای ارایه خدمات متنوع بهشمار میآیند. علاوه بر این، شرکتهای متعدد دیگری مانند «خدماتی نظافتی ایرانیان»، «آس»، «پاکیار»، «آریومن»، «پاکرویال»، «اسپارد»، «پاکاندیشان»، «کیانپاک»، «ماداکتو» و «آچارتمان» بهصورت سنتی فعالیت دارند.
مزیتها
افزایش شفافیت: کاربران بهواسطه نقدها، امتیازدهی و سابقه کاری مجریها، تصمیمگیری دقیقتری میتوانند داشته باشند.
رقابتیشدن قیمتها: اپها با استانداردسازی قیمت و ارائه پیشنهادات متنوع، صنعت سنتی را تغییر دادهاند.
تمرکز بر پایداری: بیش از ۷۰درصد از شرکتها از روشهای پاکسازی دوستدار محیط زیست استفاده میکنند؛ این موضوع تأثیر مهمی در حفظ مشتری و تصویر برند دارد.
موانع پیشرو
کمبود نیروی ماهر: بیش از ۷۰ درصد شرکتهای نظافتی بیان کردهاند استخدام و حفظ نیروی کار مجرب چالش مهمی است.
دسترسی محدود به سرمایه: بسیاری از کسبوکارهای کوچک در مقیاس خانگی برای ورود به بازار اپها با فقر مالی مواجهاند.
نیاز به مقررات شفاف: از بحث امنیت دادهها و بیمه کاربران تا استاندارد خدمات؛ تنظیمات قانونی هنوز کامل نیست.
فشار رقابت: شرکتهای تازهوارد باید با برندهای بزرگ خارجی مانند Uber Home یا Taskrabbit در بازارهای بینالمللی رقابت کنند.
راهکارها
پلنهای مبتنی بر هوش مصنوعی: استفاده از AI برای تحلیل بازخورد مشتری، پیشنهاد شخصیسازیشده و وقتبندی بهینه.
گسترش بهداشت سبز: ارتقاء خدمات مبتنی بر محصولات ارگانیک و دریافت گواهی محیط زیستی میتواند مزیت رقابتی ایجاد کند.
الحاق به سوپراپها: همکاری با فروشگاههای آنلاین یا اپهای بزرگ مانند Café Bazaar برای ارتقاء دسترسی کاربران.
آفرینش خدمات دادهمحور: ارائه بستههای اشتراکی، تخفیف برای رزروهای مکرر و خدمات پس از فروش دیجیتال.
اکنون اپهای نظافت در حال تبدیل به ستون اصلی خدمات شهری و خانگی هستند؛ چرا که راحتی، شفافیت و بهرهوری را برای مصرفکنندگان و ارائهدهندگان خدمات فراهم میآورند. در ایران، با توجه به تقاضای بالا و رشد بازار آنلاین، قابلیت شکلگیری پلتفرمهای موفق نظافتی وجود دارد.